با تعیین معیار و شاخص مربوط میتوان بررسی كرد كه آیا در جهت اصلاح الگوی مصرف حركت میشود یا خیر.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، رضا مكنون ـ استاد دانشگاه ـ در خصوص چگونگی تحقق اصلاح الگوی مصرف اظهار كرد: برای تحقق هر هدفی در زندگی از الگویی برای استفاده از منابع بهره میبریم و هر شخص برای زندگی خود الگویی برگزیده است.
وی افزود: درتعریف مصرف، ابتدا در ذهن مصرف نهایی تداعی میشود اما در معنای عام تولید و مصرف است و زمانی كه مقام معظم رهبری در فرمایشات خود سخن از شدت انرژی به میان آوردهاند، این خود الگوی تولید است و نكته اصلی اصلاح الگوی تولید است.
وی گفت: در اصلاح الگوی مصرف بخشی مربوط به علم و فناوری میشود كه برای بهرهمندی از منابع در تولید هر كالایی باید از دانش بهینه تولید استفاده كنیم. همچنین در الگوی مصرف باید سیاستگذاری كنیم و در سطح كلان سیاستی اتخاذ شود و در صورت اصلاح سیاست، الگوهای تولیدی نیز اصلاح میشود.
او ادامه داد: تحقق این امر به فرهنگ و سطح فرهنگی آن در جامعه نیز بستگی دارد و باید در فرهنگ اجتماعی، دولتی و بخش خصوصی وارد شود و به عنوان نمونه سبك فرهنگ و اداره بخش خصوصی و دولتی متفاوت است.
وی تاكید كرد: این موارد به یكدیگر مرتبط بوده و مجزا نمیشوند اما ابتدا الگوسازی باید از دولت شروع شود و دولت برای خود الگوسازی كند و سپس برای تمام فعالیتهای اجتماعی میتوان الگو داشت نظیر آنچه سایر كشورها اقدام به عنوان كردهاند و تعریف شده در هر متر مكعب یك ساختمان عمومی باید چه میزان انرژی در طول سال مصرف شود.
به گزارش ایسنا، این استاد دانشگاه اظهار كرد: در برنامههای سوم وچهارم توسعه نیز مباحثی در راستای الگوی مصرف به ویژه در بخش انرژی ، آب و حتی كاغذ مطرح شده بود، اما نظارت در تحقق این اهداف در حد قابل قبول نبوده است. البته كسی كه خود به كار برنامهریزی پرداخته هم میتواند نظارت داشته باشد اما اینگونه نظارت جوابگو نیست و مانند سایر كشورها باید نظارت به خارج از دولت و بخشهای غیر دولتی واگذار شود.
مكنون تصریح كرد: پس از مشخص كردن الگوهای لازم در هر حوزه باید معیار و شاخص مربوطه تعیین شود تا بررسی شود كه آیا در جهت اصلاح بوده یا خیر و استانداردهایی به ویژه در بخش اصلاح الگوی مصرف در ساختمان معین شود.
وی در ادامه به اهمیت تعیین الگو در بخش تغذیه پرداخت و گفت: برای یك زندگی سالم، الگوی تغذیهای سالم لازم است كه در آن تمام مواد لازم برای بدن مثل میزان مصرف نان، شیر، مواد قندی و روغنی و … مشخص شود تا در نهایت شاهد جامعهای سالم باشیم.
وی در بیان مصداقهای مصرف به ذكر مثالی پرداخت و افزود: تعیین میزان آب مجازی در فرایند تولید هر كالا یكی از ضروریاتی است كه منجر به اصلاح الگوی مصرف میشود و آب مجازی میزان آب مصرف شده در تولید كالاهاست كه توجه به این عامل در برخی كالاها قابل توجه است، به طوری كه برای تولید یك كیلو برنج 2/7 متر مكعب، برای تولید یك كیلو گندم 1/5 تا 2 متر مكعب، برای تولید یك كیلو گوشت گاو 16 متر مكعب، برای تولید 4 كیلو سیبزمینی یك متر مكعب و برای تولید یك اتومبیل با وزن هزار و 100 كیلو، 400 متر مكعب آب مصرف میشود. همچنین همین شش میلیون تن گندم وارداتی معادل 12 میلیارد متر مكعب آب است كه برای تولید این ارقام در داخل كشور كه تاكنون به دلیل خشكسالی وارد میشوند باید به میزان 60 سد كرج آب در اختیار داشته باشیم! و به این حجم میتوان میزان نیروی انسانی و انرژی مورد نیاز و غیره را اضافه كرد.
این استاد دانشگاه تاكید كرد: برای مصرف باید از دانش و فناوری برخوردار باشیم و كشاورزی و صنعت را مكانیزه كنیم و درحال حاضر دانش تولید بیشتر كالاها وخدمات مورد نیاز را در اختیار داریم اما در اطلاعرسانی این دانش به كشاورز و صنعتگر و تولیدكننده مربوطه ضعیف عمل میشود كه میتوان بدین طریق راندمان كار را از 30 درصد حتی به 80 درصد رساند.
وی در ادامه به طرح دولت الكترونیك اشاره و اظهار كرد: دولت الكترونیك از الگوهای زیست محیطی بسیار صحیحی است اما متاسفانه هنوز نتوانستهایم سرویس كامل دولت الكترونیك را انجام دهیم البته درمورد بانكها در حال رخ دادن است اما باید ریسك آنها كاهش و مشكلات پیش رو برطرف شود تا اعتماد جلب شود.
وی كه در یكی از شبكههای سیما سخن میگفت تاكید كرد: حال كه زمان تدوین لایحه برنامه پنجم توسعه سر رسیده است میتوان حتی اصلاح الگوی مصرف را در عنوان برنامه قرار داد تا به عنوان نمونه بهرهوری ایران را كه در برنامههای پیشین هم مورد تاكید بوده در پنج سال آینده ارتقاء دهیم.
